O SALEVAO, SEALI’ITU-MATAFAGA MA VAVE - Mai le Tusi o le Suaga a le Vaatele.

12 July 2016

O le ulugalii o Sau ma Fine-sa nonofo i Lalolama i gauta o Tufutafoe.

Na alu le tamaloa e toli-‘ulu, ae peitai-na po lava le aso e le’i maua se ulu.

E alu ifo i lalo-ae valaau atu le tagata- e vaai le fua o le ulu le la e tautau mai.

Ona toe alu lea i luga o le tamaloa- ua toli ifo i lalo le ‘ulu.

E pa’ū ifo i lalo le ‘ulu ua uma ona toli-ae toe valaau foi le tagata-e vaai le isi ulu le la e tautau mai.

Ona toe alu lea i luga o le tamaloa- ua toli ifo le ‘ulu.

E pa’ū ifo le ‘ulu ae toe vaala’au atu foi le tagata-vaai le isi fua lale-ona toe a’e foi lea o le tamaloa ua toli ifo le ‘ulu.

O le mea ua o’o i ai-ua toli ulu ma ua tele-ua fau ma soloi.

Ona alu ifo lea o le tamaloa i lalo.

E tufi atu ulu -ae tau atu le tamaloa i le atigi-ulu o lona atalii- ua uma ona ‘ai e lana avā le tino o le tamaitiiti ae tia’i le ulu.

Ua savali atu loa le tamaloa ma le ita tele o le a fasioti lona to’alua-ae fai ane le atigi-ulu e ‘aua-“Ua tonu le mea na fai e lona tina, ua e ‘toli ‘ulu i fuata o amiotonu’.

Ae peitai-ia lalaga se ato, ona tu’u lea o a’u i ai, ona faapea lava lea ona fai.

Ua lalaga le ato lea ua ta’ua nei o le ‘ola,” aua o le ato lea- na tuu ai le ola o le tama!

O le tama lea na igoa ia “Matā’ulufotu.

O le malaga a Fiti na o mai e su’e se fofō-ae faaafe e le ulugalii.

Sa le’i afe ae alu lava le vaa. Ona afatia lea o le malaga i Puava –ona toe fo’i mai lea i uta- ua avatu le ulugalii ma malaga loa i Fiti. 

O le mavaega a le Tuifiti na fai-afai e taliu mai le malaga e manuia-ona ui atu lea i le ava o atule.

ADVERTISEMENT

A le manuia-ia ui atu i le ava o anae.

Ua taunuu le malaga i Fiti, ae tasi lona-ua oti le afafine o le Tuifiti, ua fai lava si taligā o le malaga o le sailigā-fofo.

Ona fai atu lea o le Tuifiti- poo maua mai se taulasea, ae tali le ‘au-malaga-“O lea matou te malaga mai ma le ulugalii.” Ona faapea lea o le Tuifiti-“O lea ua oti lo’u afafine-a le toe ola mai-ona mu lea o le foaga.”

Ua ave le ulugalii ua tu’u i totonu o le fale-‘ofe. Ona faapea ane lea o Mata’ulufotu i ona matua- “alu ane le isi o oulua- e nofo i vae-ae alu le isi e nofo i ulu o le teine-ae se’i alu i le mea o i ai agaga- e su’e mai le agaga o le teine.

Ua alu Mata’ulufotu ma tau atu i le olomatua e igoa o Pulotu.

Ona faaafe lea e Pulotu le malaga a Mata’ulufou.

Ona faapea atu lea o Pulotu-“ou te iloa lelei lava le auala o lau malaga, ae sau o le a ta tau palo.

A e malo-e te alu ma le agaga o le afafine o le Tuifiti, ae a e faia’ina-e te fo’i fua.

Ona fai loa lea o le tauvaga palo. Ua tauva pupula Pulotu ma Mata’ulufotu. Ua alu le ao atoa ma le po o fai pea le tauvaga. Ua valaau Pulotu ia Matā’ulufotu -poo ala pe o moe, ae sa oe mai Mataulufotu. O le tafa o ata na valaau atu ai Mata’ulufotu ae ua le oe atu le olomatua-ua moe.

Ua amata nei ona autilo solo Mata’ulufotu, ma le vaai atu-e tasi lava le afīfī o loo i ai le la’u’ulu mata, a’o isi afīfī-ua pula poo ua mamago uma lauulu o loo afifi ai.

Sa tago atu loa Mata’ulufotu, to mai le afifi o loo mata lau’ulu-ma alu ma ave. E taunuu atu i le fale o i ai matua-ua uma ona la’u le fafie-e susunu ai latou- pe a le toe ola le afafine o le Tuifiti.

Ua avatu e Mata’ulufotu le afifi o loo i ai le ola o le afafine o le Tuifiti i ona matua o loo nonofo i ulu ma vae o le teine, ona toe ola ai lea o le teine.

Ona fai atu lea o le Tuifiti i le ulugalii pe o le a se mea na te taui atu ai lo la agalelei, ae tali mai le teine o Sinalefiti lea na oti-e fia o ma le ulugalii o Fina ma Sau i Samoa.

Ona to’atama’i tele ai lea o le Tuifiti, peitai-ua na faataga pea le malaga e alu i Samoa.

Ona alu lea o le malaga i Samoa-ma ua alu ai ma le tama o Fulu’ulalefanua. Ona faapea atu lea o Fulu’ulalefanua i lona tuafafine o “Fulu’ula-lima-toto”-a ‘ou alu, o taeao uma lava- o taeao e ono- o le a ‘ou alu ese ai-e te alu ai e vaai i galu o le sami. A uma aso e ono o fati-sina, ona e iloa lea-o loo o’u ola.

Ae a fati toto ae le’i uma taeao e ono-ona e liloa lea ua ‘ou oti. Ona fesili lea o le Tuifiti i le ulugalii -poo fea e ui ai le malaga, ae fai atu Mataulufotu i ona matua-‘Fai i ai tatou te ui i le ava o anae.”

Ona fai atu lea o le ulugalii o latou e ui i le ava o anae. Ona ‘ata’ata lea o le Tuifiti-aua na te iloa-o iina e malaia uma ai le ‘aumalaga.

O le ava lea fai mai le tala -e pa’epa’e atoa i le anae pe a oso. Ina ua latalata i le gutu o le ava-sa faapea atu Mataulufotu i ona matua, ‘ave a’u e tuu i le taumua o le vaa- ma o anae uma lava na oso i le vaa-na folo uma lava e Mata’ulufotu.

E tasi lava le anae na pa’ū i le liu o le vaa. Ua te’a le ava ona fai atu lea o Mata’ulufotu, o le tatou faaoso lena i Samoa. Ua sau pea le malaga ma ua taunuu i le Faasaleleaga.

Sa afe ai le malaga ae le’i talia lelei- ona sa manana’o le malaga e ta’i se latou sua i se tagata. Ua o’o le malaga i Saipipi- ona afe loa lea o Fuluulalefanua lea na usu i le teine o Sinalevaiana! (E faaauau pea)


12 July 2016

Related Stories


Bg pattern top

Sign in for free to read more stories

Bg pattern light

UPGRADE TO PREMIUM

Subscribe to Samoa Observer Online

Enjoy access to over a thousand articles per month, on any device as well as feature-length investgative articles.

Ready to signup?