TALA FAASOLOPITO O SAMOA MAI LE AMATAGA

20 May 2016

O se Fesoasoani i le Vaaiga o le Tai i Apia, o se alii na fanau i Noue i le 1850, ma o le 29 o tausaga o lona olaga na taunuu mai ai i Samoa e ala i se galuega a le kamupani o le D.H. ma le P.G. ma na umia le tulaga o le kapeteni o ni vaa se tele tau fefaatauaiga a le kamupani.

Sa mulimuli ane ona galue e avea ma pailate mo le lua tausaga, ma o le faaiuga o lea taimi na ia talia ai le galuega o le avea ma Pule o le Esetete i Vailele. Ina ua pulea Samoa e Siamani, na amata galue loa o ia e pei o Captain Kruse, i galuega a le Malo. O ia o se alii ofisa taua tele.  

Herr W. OSBAHR- O le Pule Lagolago o se Aoga a le Malo i Apia, ma na fanau o ia i le 1878 i Lǘbeck-Siamani, ma sa a’oga ai, ae faai’u lana a’oga i Hamburg. Na sau mai Hamburg i Samoa i le 1903 i lalo o se feagaiga tau galuega ma le Malo.
O ia o se tagata taaalo iloga ma sa matua fiafia tele i taaloga uma i totonu o Apia. 

Mr. CHARLES TAYLOR: O le Faamatala- Upu lea a le Malo i totonu o le Faamasinoga Sili i Apia, na fanau i Matautu, Upolu, i le aso 8 o Me 1871, ma sa aoaoina muamua i se a’oga tua, ae mulimuli ane a’oa’o e se faia’oga tua.

ADVERTISEMENT

Na auina atu i Siamani e le Malo o Siamani, ma faamae’aina lana a’oga i Waidenhausen. Na toe foi mai i Apia i le 1902 e faauau pea ona tiute o le avea ma Faamatalaupu/Faaliliutusi Sili mo le Faamasinoga.

E faaopoopo atu i lea tulaga, sa avea foi o ia ma failautusi fesoasoani a lana Afioga Doctor Solf, lea la te malaga faatasi i vaega eseese o le Atu Samoa. Sa mafuta Mr. Taylor ma Tusitala mo sina taimi, ma a’oa’o ia te ia le gagana Samoa.

E matua tamaoaiga o ia i le gagana ma ona uiga eseese e faamatala ai Tusitala. Ua tatou maua o loo ta’ua o ia i totonu o nisi o “Vailima Letters”, ma e ataata pe a na faasino i se uo se vaega o ia tusitusiga a Tusitala e faasino ia te ia “o se afakasi talavou le popoi.

O le 1886 na avea ai o ia ma faamatala-upu mo le Konesula o Peretania. O ia o se atalii fai o Mr. J.E.Alford. 

Herr ADOLF MOHR- O le Pule lua o le Falemeli i Apia. Na fanau i Siamani i le 1876 ma sa a’oa’oina ai. Ina ua uma le a’oga, sa na a’oa’o le tomai tau le su’iina o tusi ma sa galue ai lea galuega se’ia oo ina 19 tausaga o lona olaga.

Ona sau ai lea o ia i atunuu kolone, ma ina ua mavae le tolu tausaga i Sini, sa sau loa i Samoa i le 1899, ma avea muamua ai o ia ma ovasia ae faai’u ina fai oloa mo Mr. Grevsmuhl i Savaii. O le 1904 na amata galue tumau ai loa i mea tau meli. 

20 May 2016

Related Stories


Bg pattern top

Sign in for free to read more stories

Bg pattern light

UPGRADE TO PREMIUM

Subscribe to Samoa Observer Online

Enjoy access to over a thousand articles per month, on any device as well as feature-length investgative articles.

Ready to signup?