TALA FAASOLOPITO O SAMOA MAI LE AMATAGA

25 June 2016

KOVANA SOLOFA-A’o le’i auina mai o ia i Samoa, sa avea o ia ma Ali Faamasino o le Dar-es-Salam i Siamani ma Aferika i Sasa’e. E ui lava ina faapea- o ia na mafua ai le tele o fuafuaga taua mo le faaleleia atili o le kolone o Samoa, ae le’i faatuai ona liliu mai Solofa e faailoa mai soo se mea na faafiafiaina ai o ia a’o faagasolo ana femalagaiga mo le manuia o le atunuu o loo pulea e ia.

E leai sona uiga e foliga ai i tagata e tupuga mai ai, e lē inoino i le Iunaite Setete poo se isi lava malo, talu ai o ana uo uma lava ia tagata, na te le faaalia foi se uiga popole pe faa-itu’au i se tasi, ae faatino ona tiute faa-faamasinoga i se faiga e lē faa-itu’au i tagata Siamani ma tagata o isi atunuu.

O le pogai lea sa manuia ai ana taumafaiga, ma o le pogai foi lea sa faamalieina ai tagata uma i lana pulega-malo ma le faafoeina o mataupu tau le lotoifale o le kolone. Ina ua asiasi atu i Fiti, sa matua faafiafiaina o ia  ona o le manuia o faiga faa-kolone sa faatinoina ai e Peletania Tele i lea vaega o atumotu.,ma sa vave ona maua ona mafaufauga lelei mo le faaleleia atili o le soifua o tagata o lana kolone.

ADVERTISEMENT

E matua tele le galuega sa fai e Solofa ina ia aveese ai le manatu e faapea e le mafai e Siamani ona faafoe se kolone. Sa faamanuiaina uma tagata Siamani sa i lalo o lana vaaiga e ala i lana taitaiga ma le faafoeina o le kolone i Samoa. I le tele lava o itu, o Samoa o se kolone uiga ese lea i lona faafoega.

Dr. ERICH SCHULTZ POO SULUSI-O le Faamasino Sili lea o Samoa, o se alii talavou na fanau i Perelini i le 1870, ma a fua i lona taimi muamua na nofo ai i Samoa i le 1901, o lona iloa i aganuu a tagata Samoa ma le Tala Faasolopito o ona tagata e uiga ese.

E le’i umi ona nofo i Samoa ae tuuina atu loa o ia e galulue ma tagata Samoa ma na i’u lava ina matua tautala i le gagana Samoa, ma e lē maumauina lona taimi i se isi lava mea vagana ai lona matua faasaga e su’esu’e i aganuu a tagata Samoa ma a’oa’o lo latou tala faasolopito mai le amataga, ma e uma ane lona taimi, o ia le isi tagata aupito i poto i aganuu ma mataupu tau Samoa.

Sa a’oa’oina Sulusi i Perelini. Ina ua uma lana a’oga, sa faasaga loa e a’oga i le tulafono ma tuuina atu le tele o ona taimi e su’esu’e ai i polokiki tau le tamaoaiga. Ina ua pasi, sa ulufale loa e galue i auaunga faa-kolone i le 1898.

O le 1899 na tofia ai o ia e avea ma Faamasino o le Dar-es-Salaam i Siamani ma Aferika Sisifo, ae puupuu se taimi sa galue ai. O le tausaga na soso’o ai na toe valaauina ai o ia i Perelini e umia se tulaga i totonu o le Ofisa o Atunuu Kolone. O le 1901 na filifilia ai o ia e avea ma Faamasino mo Samoa, e fesoasoani i Lana Afioga Dr. Solf, o ia lea sa na umia faatasi le Tofi Kovana ma le Tofi o le Faamasino Sili

25 June 2016

Related Stories


Bg pattern top

Sign in for free to read more stories

Bg pattern light

UPGRADE TO PREMIUM

Subscribe to Samoa Observer Online

Enjoy access to over a thousand articles per month, on any device as well as feature-length investgative articles.

Ready to signup?