Manatu o le Fa’atonu - Pe a faailoa mai e le timu na pūpū

MK
By Mata'afa Keni Lesa, 15 April 2016

O timuga i le faagasologa o nai aso ua mavae ua toe faailoa mai ai lea lava faafitauli ua leva ona tatou feagai ai mo le tele o tausaga, aemaise ai lava i nisi o auala e sili ona faaaoga so’o i totonu o Apia, vaega i tua atu o le taulaga ma le salafa o Upolu.

Ua tatou iloa o lenei mataupu e le fou- ma ua tele na’ua taimi ua matou lāgā ai.

Ae vagana ai o oe o se tagata faigaluega o le malo o loo fealua’i i se taavale a le malo-o lona uiga la- e leai se mea e te popole ai i se pili o le tausiga o lea taavale, ma o lona aafi i le leaga o auala o se mea lea toetoe lava a aafia ai tagata uma o lenei atunuu. Ma e tiga le mea tonu e tatau ona tiga, o totonu lea o taga.

Mo taavale ta’itasi uma e faaleagaina e se pu e alu ai tupe, tupe ia e mafai ona faaaoga mo mea e sili ona lelei. O le mea moni, a pa’ia loa le timu ma pūpū o le alatele, toetoe lava a faapea mai ua ala ona i ai- e faamanatu mai ai ia i tatou i taimi uma e faapea o mea uma e fe’ilafi e le o ni auro ia.

Ua tatou vaaia le anoano o atiina a’e uiga ese i totonu o lo tatou atunuu i aso nei e ala i fale tetele ma soo se mea ua e iloa-ae o loo tumau pea lenei faafitauli faatauvaa e pei o le faaleleia o auala ia ua le mafai ona tatou faia.

Ma e leai se auala na te faaalia se tala e sili ona  lelei o le faatalale ma le faatautala i lo le tasi o fasi auala e sili ona faaaoga so’o i Upolu, o le ala lea i le Salafa o le Motu. O se mea moni lena a ‘ea? Ae peitai-ua na o se auala lena e tasi.

Ua outou silasila la, o soo se mea lava e te alu i ai i Samoa nei, lua te faafesaga’i lava ma pu. E te faalogoina le tete o pa’u ma le faataiō mai o sipuligi, e te vaaia le solo o taavale ua le minoi a’o taumafai avetaavale e saili lo latou ala i totonu o ia pu.

Ona o le tagi mai ma le leo tele, o le 2016 lenei. O le itu e sili ona leaga e faapea e aliali  se’ia vagana ai ni nai kamupani fai auala, o le tele lava o auala i totonu o Samoa e tutusa lelei lava.

Ona tulai mai ai lea o ni fesili ua tele taimi o matou fesili atu ai, pe aisea ua tatou le mafai ai ona fai soo se mea e uiga i lenei faafitauli a ua mavae lenei tele o tausaga?

Ua ia i tatou ni miliona ma miliona ua uma ona tuuina atu e le malo mo ia galuega tetele ae o fea ua ave i ai? Ma o fea kamupani ia e noatia mo nei auala e leaga lo latou fausaga?

Aisea o loo faaauau ai pea ona latou maua konekarate ae o le faatinoga o a latou galuega e matua leaga lava? O ai e tatau ona mata’ituina a latou galuega? 

ADVERTISEMENT

Afai e le o mata’ituina le faatinoina o le galuega-ma tagata e tatau ona noatia ina ia mautali mai-o le a le mea a le malo o loo fai i lea tulaga?

Ma afai e le o feagai le pulega tonu ma lenei mataupu, aisea tatou te faamaumau ai tupe a tagata totogi lafoga e totogi ai latou? Ia manatua lelei-e lua lava itu i soo se tala.

Ua uma foi ona faailoa mai ia i matou e faapea o le faiga a sui sooupu o le malo e noatia mo auala e matua le fiafia lava i nisi o nei konekarate.

O lona uiga-e ni lava ina saini konekarate, e aliali mai e manatu isi tagata faigaluega o le malo –e mafai ona latou faia soo se mea latou te loto i ai ma matua faaitiitia tupe o loo nofo aitalafu ai nei konekarate mo soo se mafuaga lava.

O le uiga o lea mea e faapea o nisi o konekarate fai auala latou te tuuina mai auaunaga mo mea o loo totogi ai latou. Ma e leai- latou te le mafai ona faata auala i le timu. E faigofie lava ona malamalama lea tulaga i le vaai faa-pisinisi.

O le mea lea-o ai na te mata’ituina le faatinoina o galuega a le malo pe afai o lea? O le a se umi e sili atu matou te faatali ai mo nei auala leaga ina ia toe faaleleia i le taimi nei ona o lea faatoa uma le faiga-palota?

Ua matou tuuina atu nei fesili ona o nei auala o loo alu ai tupe o le afu o tagata fai taavale ma sui o le atunuu-i luga atu o mea masani-o nisi taimi e faalua i le tausaga-ona fai resitala.

O se mea lelei ona iloa pe fia ni tupe o loo faaalu e tagata o le atunuu ona o mea faaleagaina e mafua mai le leaga o nei auala. Mafaufau i sipuligi, pa’u ma faafitauli uma tau enesini e mafua mai nei auala leaga.

Ma-ia mafaufau i mataupu tau le saogalemu ma lona tau e tusa ai ma le taimi ma tupe pe a tuai tagata i galuega ma isi lava noataga. O le mataupu lea e tau faailoa atu e faapea i nei tausaga e tele; e i ai sou manatu e i ai ni mea o le a sui i le taimi nei.

Ma o lea ua tatou vaaia le mea lava e tasi i lea taimi ma lea taimi. O taimi uma lava e timu ai, e aliali pūpū. E faatetele o lo latou lapopo’a ma le leaga.

O nisi e matua lapopo’a lava ma e mafai ona latou foloina se tagata ola. E na o se vaiaso lava o le timu i le taimi nei ma o le mataga o le mea moni ua toe aliali mai foi mo i tatou uma e vaai i ai. E uiga ese.

O lo matou manatu ma le faaaloalo, o ia mea e tautalagia ai se atunuu e foliga matagofie mai le vaai mamao, ae le o lelei mea uma pe a e tilotilo latalata i ai.

Ma o lenei mea moni e tumau pea ona i ai se ala malie e faailoa atu ai o ia lava, pe a tatou le manatu mamafa i ai. Silasila la i pūpū mo se faata’ita’iga; o le faailoiloa mulimuli lava lea o se galuega leaga ma fuafuaga ia ua matua faaalia e le tau ma uiga o aso ma tulaga o le tau.

E fia ni miliona ua uma ona tatou faaalu i nei auala ae o le mea lava e tasi i lea taimi ma lea taimi. I le taimi nei la-o se faananau uiga ese lenei  mo ni auala lelei. 

MK
By Mata'afa Keni Lesa, 15 April 2016

Related Stories


Bg pattern top

Sign in for free to read more stories

Bg pattern light

UPGRADE TO PREMIUM

Subscribe to Samoa Observer Online

Enjoy access to over a thousand articles per month, on any device as well as feature-length investgative articles.

Ready to signup?