Tala fa’asolo

13 February 2016

TALA FAA-SAMOA

O le atua faapitoa lava o faatoaga a Samoa o Lesa lea e talitonu Samoa ua liua e avea ma Lulu. E tusa ai ma tusitusiga a Misi Tana, sa ofo atu taulaga ia te ia ae faapitoa lava i le masina o Aperila pe a amata le vaitau o le Tu’iefu.

O le faamoemoe- ia mafai ona ia auina mai ni timuga, ona soso’o ai lea ma le maua o le anoano o fua o faatoaga. I le isi itu, sa maua foi e Foge ma To’afa isi taumafa mai ia taulaga, ma e faapea o le a saga faaleleia ai le Tau.

A osofa’ia faatoaga e anufe, ona faapea lea o tagata Samoa e mafua mai i ni agaga leaga sa faaigoaina o le ‘auaŏ.’ O le isi faasalaga a Lesa fai mai tagata Samoa na te ‘aia ola tagata gaoi, e pei lava o Sa’ato le atalii o Foge ma To’afa ia ta’ua e tagata Samoa, o le atua na te puipuia tagata gaoi; ae o le isi atua o La’ala’a na te fasiotia tagata gaoi e ala i le faititili. 

O le tala’aga la o la’au totŏ autu a Samoa e faapea ua leva lava ona ola i totonu o Samoa mai le amataga; ma o la’au totŏ mai le lagi, e pei foi o le ‘ava Samoa. Ae o le la’au o le niu ma le talo, e talitonu tagata Samoa e faapea na aumai e Losi i le lalolagi nei ina ua uma ona ia gaoia mai atua, talu ai lona fai togafiti i le taimi o taua. E tusa ai ma le faamatalaga a Stuebel, i le gaoiga e Losi o le talo mai atua, e faapea na nanā e Losi i totonu o lana tama’i ato ma o lea na lē maua ai e tagata o Tagaloa ina ua latou suesueina Losi, ma maua ai i le ita tele. O lea na latou fasi ai o ia ma tuli mai i le lalolagi nei. 

O lea na ita ai tele Losi ma faapotopoto ai loa lana ‘au-tau o temoni; o se tasi o ia temoni o Moso, Fulufuluitolo, Faimalie ma Faitama’i, ae mulimuli lava ona auai le Fe’e. O i latou uma ia na ‘aufaatasi e faaleaga mailei a tagata o Tagaloa, sa mailei ai latou. 

O lea na latou faapotopoto ai se uta tele o i’a ma aga’i atu loa i le lagi ina ua uma ona valo’ia e le atua-a-manatu mea faigata o le a tutupu. Sa faailoa e Moso o ia e ala i ni timuga mamafa ma se matagi malosi e aunoa ma ni faafitauli ae faasaga Fulufuluitolo e matua faavevela le La. 

ADVERTISEMENT

Sa mafai lava e le Fe’e ona manava i lalo o le vai ae faasaga Faimalie ma Faitama’i e taumafa le taalolo tele i totonu o le itula e tasi i le Lagi Tuasefulu lea sa i ai Tagaloaalagi, faatasi ai ma ‘ato uma o mea’ai. 

Ona osofa’i loa lea e lea to’aono tagata o Tagaloa, ma ua sosola ese ai, ae ua latou maua popo, fa’i ma ‘ulu ma aumai i le lalolago nei. O le taro Manu’a ma le talo Niue; o le Pula, Matalē ma le Pu’eutu, o ituaiga ia o talo lapopo’a ma e lelei tele; ma e ui lava ina tele ituaiga o talo- ae le lelei uma. O ituaiga o taamu o le Lau’o’o, Taamu-sega ma le Laufola, o ituaiga lelei ia mo le faalifu mo taumafataga a tamalii. O le Ufi masoā, ‘aso’aso, Ufipoa ma le Ufisina-o ufi lelei ia toe ‘i’o lelei. 

 

TAUMAFA SAMOA.

1. O le Fai’ai Vatia- E valu popo i le tanoa poo le umete. A uma ona tatau lea o le penu; ona aumai lea o masoa ua palu faatasi ma le niu. Ona avane lea o laufa’i ua uma ona lalagi i le tali ai ma afifī, ona tao lea.

2. O le Fai’ai Valuvalu-E valu popo i le tanoa ona tatau lea. Ona avane lea o ufi ua uma ona vavalu ma le lapa, ua olo ai ufi. A uma ona tatau le niu, uma ona olo ufi i le lapa, ona avane lea ua palu faatasi. Ona avane lea o laufa’i ua uma ona lalagi e ‘ofu ai ona tao lea.

3. O le Fai’ai Limu o le Sami-E aumai limu ona tuu lea i totonu o le tanoa vai se’i te’a le oona. A uma ona valu le popo ma tatau-ona palu faatasi lea. A uma ona avane lea o laufa’i ua uma ona lalagi, ona ofu ai lea ma ‘ave tao.

 

4. O le Fai’ai Fe’e- E valu le popo ma tatau. Ona pusa lea o le umu ma lalagi ai laufa’i ma tatau le niu. Ona aumai lea o fe’e, ua to’ese le taelama ma avane nuti faatasi ma le niu. 

Ona tipitipi lea  o ‘ave o le fe’e; ona avane lea o laufa’i ua uma ona lalagi tuu i ai vaega o le fe’e ua uma ona tipitipi ma sasa’a i ai le niu, ona ‘ofu loa lea.  

13 February 2016

Related Stories


Bg pattern top

Sign in for free to read more stories

Bg pattern light

UPGRADE TO PREMIUM

Subscribe to Samoa Observer Online

Enjoy access to over a thousand articles per month, on any device as well as feature-length investgative articles.

Ready to signup?