Pulenu’u Agalelei

Toe mafaufau tasi lava…O le Ali’i o Fiorello Le Guardia sa avea ma pulenu’u o le A’ai o Niu Ioka i le taimi faigata o le Taua Lona Lua a le Lalolagi. Sa alofagia tele ma fa’aaloalogia o ia e tagata Niu Ioka.

O le pulenu’u lea, o se tagata loto-alofa tele, o se tagata fiafia ma sogasoga. E masani ona alu i loli a le ‘Au-Tinei-mu i le taulaga, ma ‘ave tamaiti o lo’o tausi i nofoaga mo tamaiti ua leai ni matua, i  ta’aloga pesipolo. Ina ua alu le solo-tete’e a le ‘Aufai-Nusipepa, e nofo faitau i luga o le leitio, tala-komi mo tamaiti i Aso Sa ta’itasi.    

I le tasi po-malulu ia Ianuari 1935, na alu ai le Pulenu’u o La Guardia i le fa’amasinoga na faia i le po i se nofoaga matitiva i le A’ai o Niu Ioka. Sa ia vave fa’amalolo le fa’amasino i le po lea, ae tau’ave e ia le galuega fa’aFa’amasino.

ADVERTISEMENT

O le po lea na avatu ai i luma o le fa’amasinoga se tina-matua, na molia i lona gaoia o se falaoa-vela. Na fa’ailoa e le tina lea ia La Guardia, o ia e to’alua lana fanau (o fanau a lana fanau) o lo’o tausi, sa matua fia-a’ai lava peita’i, e leai sana tupe na iai, nofo loa gaoia le falaoa lea e tasi.

O le mea na tupu, na matua musu mai-o le fa’atauoloa e fa’amagalo moliaga o le ‘olomatua lea. Fai mai a ia: “Lau Afioga a le Fa’amasino, e tatau lava ona fa’asala le tina lea, e fai ai fo’i se a’oa’oga-lelei mo isi tagata o lo’o fa’alogologo. A leai, e ono fa’apea ai e le-leaga le gaoi.”  

Na liliu atu le Fa’amasino i le tina-matua lea ma fa’apea atu:

“’Ou te iloa na e faia lenei mea ona o fanau a lau fanau, ae le-mafai ai lava ona e solia o le tulafono, ua e gaoi. O lou fa’asalaga, e $10.00.” A’o saunoa atu le fa’amasino e fa’ailoa lona fa’asalaga, na a’apa ifo i lana taga ma fa’apea atu i le tina lea,

“O le a ‘ou totogia lau sala ona ‘ou te iloa, e le-mafai ona e totogia. Ua e sa’oloto nei e tu’ua le Fa’amasinoga.” Tatou te iloa uma le agaga-fa’afetai na o’o i le ‘olomatua lea ona o le agalelei ua na maua, e ui o lea lava na faia le mea amiotonu ma le fa’asalaga tatau. Toe mafaufau tasi lava…                                                         

ADVERTISEMENT
Bg pattern light

UPGRADE TO PREMIUM

Subscribe to Samoa Observer Online

Enjoy access to over a thousand articles per month, on any device as well as feature-length investigative articles.

Ready to signup?